Wat als elke mkb’er straks net zo vanzelfsprekend een Digitaal Hulpverlener (DHV’er) heeft als een BHV’er? Dat was de centrale gedachte bij de opdracht waarin 160 studenten Integrale Veiligheidskunde (IVK) van NHL Stenden zich bogen over de rol van de Digitale Hulpverlener (DHV) binnen het MKB.
Wat moet een DHV kunnen? Wie binnen een bedrijf is daar geschikt voor? De studenten hebben zich met die vragen beziggehouden. De uitkomsten geven een interessant inkijkje in hoe toekomstige veiligheidskundigen tegen deze rol aankijken.
Auteur: Sander Ebbers – Docent-Onderzoeker | Promovendus | Gedrag en Digitale Veiligheid | Meldgedrag en meldcultuur
Niet alleen voor de IT-afdeling/Juist niet voor de IT-afdeling
In bijna alle groepen valt op dat de DHV niet automatisch iemand uit de IT-hoek hoeft te zijn. Sterker nog, veel studenten pleiten juist voor een medewerker die midden in de organisatie staat. De veiligheidskundige wordt soms genoemd, vanwege zijn ervaring met risico-inschatting en incidentafhandeling (misschien niet geheel verrassend vanuit IVK-studenten). Maar ook receptionisten of HRM-medewerkers blijken populair. Het gaat om mensen die zichtbaar en benaderbaar zijn, en die het vertrouwen hebben van collega’s. Een DHV moet beschikken over digitale basiskennis, maar belangrijker nog: hij of zij weet collega’s zonder oordeel en met de juiste sociale vaardigheden te helpen.
Praktische eerste hulp en cultuurverandering
Over de taken zijn de groepen opvallend eensgezind. De DHV fungeert als eerste aanspreekpunt bij digitale incidenten – van een verdachte mail tot een gehackt account. Niet om de hack zelf op te lossen, maar om de medewerker snel in contact te brengen met de juiste mensen voor verdere hulp. Daarnaast vervult de DHV een belangrijke rol in bewustwording: collega’s laagdrempelig voorlichten, meldingsdrempels verlagen en schaamte wegnemen. Sommige studenten voegen hier een signalerende rol aan toe richting het management, vooral wanneer verschillende indicatoren van kwetsbaarheden of bedrijfsrisico’s boven tafel komen.
Van empathisch tot analytisch
Wat moet je in huis hebben om als DHV effectief te zijn? Studenten noemen communicatieve vaardigheden, empathie, stressbestendigheid en oplossingsgerichtheid. Opvallend is dat een deel van de groepen extra nadruk legt op analytisch vermogen: het snel kunnen inschatten van risico’s en het nemen van de juiste beslissingen in digitale crisissituaties.
Herkenbaar gezicht en benaderbaarheid
De aanstellingsprocedure van een DHV vraagt volgens de studenten om zorgvuldigheid. Niet alleen door een helder functieprofiel te schetsen, maar vooral door interne medewerkers te enthousiasmeren en via een sollicitatieprocedure de juiste persoon te selecteren. En dat mag – of moet – best iemand zijn die al een vertrouwde rol heeft, zoals een BHV’er of vertrouwenspersoon. Zo wordt de DHV niet alleen een functionaris, maar vooral een herkenbaar gezicht in de organisatie
Continu leren
Eens een DHV, altijd leren: dat is de boodschap die bijna alle groepen meegeven. De digitale dreigingen ontwikkelen zich razendsnel. Daarom noemen studenten cursussen, workshops, webinars en het volgen van organisaties als het PVO of Digital Trust Center (DTC) als logische manieren om de kennis van de DHV up-to-date te houden. Ook intervisie en netwerken komen af en toe terug als manier om te leren van andere DHV’ers.
Digitale veiligheid bespreekbaar maken
Tot slot kwamen er creatieve ideeën voorbij. Zo stelden studenten voor om de DHV te presenteren als ‘digitaal maatje’ dat collega’s ook helpt met kleine vragen over digitale veiligheid. Andere groepen adviseerden interne awarenesscampagnes, posters of laagdrempelige meldkanalen om de DHV een zichtbare plek te geven binnen de organisatie. Alles met hetzelfde doel: digitale veiligheid bespreekbaar maken, niet alleen als het fout gaat, maar juist elke dag op de werkvloer.
Het gesprek starten
Met de DHV brengen organisaties digitale veiligheid dichter bij de werkvloer. Geen ingewikkelde IT-functie, maar een benaderbare collega die eerste hulp biedt bij digitale incidenten en bijdraagt aan een open veiligheidscultuur. De ideeën van onze IVK-studenten bieden volop aanknopingspunten voor MKB-ers die deze rol willen verkennen. Tijd om het gesprek te starten: wie zou bij jullie de ideale DHV zijn?
